રંગભર્યું રૂડું રૂપાળું મારું ગામડું ! [ ગ્રામોત્સવ-૨૦૧૮ ]

રંગભર્યું રૂડું રૂપાળું મારું ગામડું !

રંગભર્યું રૂડું રૂપાળું મારું ગામડું ! એ કવિતા ગવાતી ત્યારે સતત મનમાં એ રહ્યા કરતુ કે ક્યારે આ પંક્તિઓ નવા નદીસર વિષે... ગાઈ શકાશે ?

         રાજ્યના ખૂણે ખૂણેથી આવીને વસવાટ કરેલા લોકોમાં સંપ અને સુમેળ સામાન્ય ગામ જેવો ના હોય તે સ્વાભાવિક છે. અને એમાંય એકબીજા સાથે બેસીને કોઈક વાતમાં એકમત થવું એવું એક પણ લક્ષણ જોવા ન મળે ! દરેકને પોતપોતાના આગવા ચોકા ! શાળા ઘણા ડોકટર્સ કે ઇજનેર પેદા કરી શકે કે ના કરી શકે, એને સદાય ગૌરવ રહેશે કે એણે ગામની જિંદગીને સ્પર્શ કર્યો છે. પ્રેમનો સ્પર્શ ! છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ગામ અને શાળા એકરૂપ થવાની પ્રક્રિયા ઝડપી હતી પણ એમાં ય જેમ બ્રહ્માંડ ની રચના એક મોટા “બેંગ” સાથે થઇ, એમ ગામ શાળા વચ્ચેની એ આખરી પાતળી દીવાલ લેપટોપે કરેલ અપ એન્ડ ડાઉન ના પ્રસંગ સાથે તૂટી ગઈ ! “શાળા સમાજનું ઘડતર કરે છે !” એ વાક્ય અમે શાળાની દીવાલ પર નથી લખ્યું પણ જાણે એ જીવંત થઇ આ ગામ પર ફરી વળ્યું ! શાળામાં ભણતા બાળકો જાદુ કરી શકે છે અને એ જાદુ એટલે શિક્ષણ મેળવીને પોતે જ નહીં પોતાના માતા-પિતાનામાં પણ પરિવર્તન લાવી શકે છે અને પરિવર્તન ગામના સ્વભાવમાં ઝળકી શકે છે તેનું ઉદાહરણ આ વખતે અમને જોવા મળ્યું !

વાર્ષિક પરીક્ષા પ્રમાણમાં થોડી વહેલી લેવાય અને  ત્યારબાદ ઘણા વિદ્યાર્થીઓ તો પોત પોતાના ઘરે જશે (શાળામાં ભણેલી દીકરીઓ પરણીને ગમે ત્યાં જાય પણ એમના સંતાનોને ભણવા તો આ શાળામાં જ મુકે, એટલે બીજા બાળકો વેકેશનમાં મામાને ઘરે જાય ત્યાં નવા નદીસરમાં વેકેશનમાં પોતાના ઘરે જાય)  પણ કેટલાક એવા હશે જે દરરોજ ઉઠીને શાળાએ આવશે તેમને મજા પડે તેવું શું કરાવીએ? તેના જવાબરૂપે અમને અમારો અભ્યર્થના સમારોહ વધુ ભવ્ય કરવાનો વિચાર આવ્યો, આમેય છેલ્લા બે મહિનાથી કહ્યા કરતા હતા એકવાર પરીક્ષા પતી જાય પછી દરરોજ નાચીશું, ગાઈશું અને ફિલ્મો જોઈશું ! એ વાયદાઓને આધારે શાળામાં જેટલા પણ વિદ્યાર્થી આવે તેમને જુદાજુદા સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોની પ્રેક્ટિસ કરાવવાનું નક્કી થયું. પ્રેક્ટિસ ના સમાચાર ગામ સુધી પહોંચ્યા અને ગામમાંથી સમાચાર વળતા આવ્યા “કાર્યક્રમ શાળામાં નહીં ગામમાં કરીએ તો ?”

પ્રસ્તાવ તો ઘણો ઉત્સાહ જનક હતો પણ એની સાથે ચિંતાનો પણ ખરો; આ બધું કાર્ય તેઓ કેવી રીતે પૂરું પાડશે? શાળામાં બધી જ સગવડો ઉપલબ્ધ છે પણ જો ગામની વચ્ચે એ કાર્યક્રમ કરવાનો થાય તો સ્ટેજ, બધાને બેસવા માટેની જગ્યા, સાઉન્ડ, લાઈટ ! આ બધુ અને એનાથી  સૌથી વધુ ચિંતાનો વિષય – શાળામાં કાર્યક્રમ થાય તો બધા જગ્યાની અદબ જાળવે પણ ગામ વચ્ચે કાર્યક્રમ કરીએને કોઈ લડી પડ્યા તો વર્ષોથી સાંધતા આવ્યા એ તિરાડ ખુબ મોટી થઇ જાય !

એ બધાનો ઉત્સાહ જોઈ, એમનું દિલ દુભાવવાનું મન નહોતું જ ! આખરે અમે સૌ સાથે મળીને જીવતા જ શીખીએ છીએ... તો એકવાર આમ પણ કરી જોઈએ. એટલે ઠરાવ્યું કે હવે આ કાર્યક્રમમાં અમારી હિસ્સેદારી માત્ર ગામના સભ્ય જેટલી, બધા કહે એ મુજબ અમે ભાગીદાર....અમારા ભાગે આવ્યું શાળા વિષે, બાળકોના અનુભવો, શાળાના શિક્ષકો વિષે કહેવાનું અને કાર્યક્રમને ઈન્ટરનેટ પર લાઈવ કરવાનું.

        સૌએ રાત દિવસ મહેનત કરી સ્ટેજ બનાવવા, લાઈટ કરવામાં, મોટા સ્ક્રીન પર પ્રોજેક્શન કરવા... પહેલી મેં નો બપોરનો તડકો કોઈને ય આકારો ના લાગ્યો ! મંડપ અને સ્ટેજ પરના ઝગારા જોઈ એમ થયું કે આટલું સુંદર તો અમે ય નહોતું વિચાર્યું, તોય પૂછે હજુ કૈક ખૂટતું હોય તો લઇ આવીએ! સાઉન્ડ માટે નવરંગ બેન્ડનો પૂરેપૂરો સામાન અને ટીમ ઉતારી દીધી હતી ! youtube લાઈવ માટે જુદો, ફોટોગ્રાફી જુદી અને વિડીયો રેકોર્ડીંગ જુદું ! ટૂંકમાં ગામમાં હતા એ બધા સોર્સીસ અહિયાં ઉપલબ્ધ ! છતાં એક જ ધૂન – હજુ સારું શું કરીએ ? ફટાકડા લઇ આવ્યા, પાણીના જગ કહેવાઈ ગયા ! ગામનો, ગામ માટેનો જ કાર્યક્રમ એટલે આયોજક ય ગામ અને મહેમાન ય ગામ ! છતાં કોક બહારથી આવે તો ? ખુરશીઓ ય મુકાઈ !

કાર્યક્રમ વિષે બોલવા માટેના શબ્દો નથી... બસ હજારેક માણસ ભેગું થયું ને સૌ એક જ વાતથી રોમાંચિત કે આજે આખું ગામ ભેળું છે ! કોઈ નાત જાતનો કે કુટુંબનો નહિ આ ગામનો તહેવાર છે ! પરિણામ ? પાણી માટે લવાયેલા જગમાંથી પાંચ જ વપરાયા ! એક જ મોદમાં આખું ગામ એક થઇ આ ઉત્સવમાં એકાકાર હતું.

પ્રસ્તુત થયેલા કાર્યકમો પણ મેઘધનુષી – જેમાં હજુ શાળાના ચોપડે નામ નથી આવ્યું એવા ટાબરિયા થી લઇ શાળામાંથી ભણીને આગળ વધેલા યુવાનો ય ભાગ લીધો !

માણવો છે અમારો એ જલસો ? તો માણો નીચે ફોટોગ્રાફ્સ વડે અને તેની નીચે મુકેલ વિડીયોગ્રાફીની લીંક ધ્વારા ! 

 

 

📹વિડીયો ગેલેરી 

“હશે ત્યારે !” ને બદલે “થશે ક્યારે?”

  “હશે ત્યારે !” ને બદલે “થશે ક્યારે?” નું ચિંતન !

        મિત્રો, દ્વિતીય સત્ર પૂર્ણ થઇ ગયું છે, બાળકો પરીક્ષા આપી વેકશન માહોલમાં સમાઈ ગયા હશે અને આપ તેઓની જવાબવહી ચકાસણી પછી કેટલાક પ્રકારની ચિંતિત મુદ્રામાં હશો. એનું કારણ બાળકોની જવાબવહી એ આપણા સત્રની મહેનતનું પ્રતિબિંબ છે. જેમ સજવામાં ખુબ મહેનત કર્યા પછી પણ અરીસામાં આપણું રૂપ ન નિખરે ત્યારે જે હતાશા અનુભવીએ છીએ, તેવી જ હતાશા વર્ગખંડમાં ખુબ જ મહેનત કર્યા પછી પણ કેટલાંક બાળકોની જવાબવહી જોતાં  ઉભરી આવે છે. અને ત્યારે શિક્ષક તરીકેનો જીવ બબડે છે કે “મેં તો ઘણું શીખવ્યું પણ બાળકોને આવડતું જ નથી !” [ક્લિક કરો અને વિગતે વાંચો] – બળતરા સાચી પણ હોય છે – અંતે હારી થાકીને નિસાસો નાખીને આપણે કહી દઈએ છીએ – “હશે ત્યારે ... !” પરંતુ બાળકોના ચહેરાને સામે રાખી જો એક શિક્ષક તરીકે ચિંતન કરવાનું થાય ત્યારે એવાં બાળકો પ્રત્યે “ હશે ત્યારે.. ના ઠહેરાવ ને છોડી “થશે ક્યારે ?” ના ચિંતન તરફ આગળ વધીએ. આપણે અગાઉના અંકોમાં જેમ વાંચ્યું છે કે મહેનતનું પૂરું પરિણામ મળે તો જ મહેનત કહેવાય નહિ તો તે મજુરી છે. અને આપણી મહેનતનું પૂરું પરિણામ ન મળવાનું પહેલું અને છેલ્લું મોટું કારણ એ માત્રને માત્ર આયોજન વિનાની મહેનત ! આપણે મોટેભાગે બધાજ પ્લાનિંગ ફકતને ફક્ત મગજમાં લઈને ફરીએ છીએ જેમ કે ઘરે કોઈ પ્રસંગ હોય કે બહાર ફરવા જવાનું હોય ! આવી તમામ બાબતોમાં આપણું પ્લાનિંગ હોય છે પરંતુ મગજમાં – કાગળ પર નહિ ! અને પરિણામે જ ફલાણું ભૂલી જવાયું અથવા તો આ વસ્તુ ખૂટી – પેલી વસ્તુ વધી વગેરેની દોડાદોડી – અને છેલ્લે ફલાણાને લીધે રસોડું બગડ્યું – ઢીકણાને લીધે પાણીના જગ ખૂટ્યા – જેવા નિસાસા નાખી પ્રસંગને હોતી હૈ ચલતી હે વાળી કરી દઈએ છીએ. આવા ફકતને ફક્ત ઉપલક માનસિક આયોજનમાં ગમે તેટલો મસલ્સ પાવર સામેલ થાય તો પણ પ્રસંગના અંતે હેરાન થઇ ગયાનો ડાયલોગ સાંભળવા મળે જ છે !  જયારે એક જ બાબત એવી છે કે જેમાં લેખિત પ્લાનિંગને ખુબ જ મહત્વ આપીએ છીએ અને તે છે મકાન બનાવવામાં ! તેનાં ઘણાં કારણ છે જેમકે  – નાની નાની જગ્યાનો ઉપયોગ કરી સગવડતાઓ ભર્યું મકાન બને અને આપણને પણ દેખાય બન્યા પછી મારું ઘર આવું હશે – બનતાં સમયે પ્લાનમાં જોઈ ચેક કરી શકાય કે સાચી દિશામાં જ ચણાઈ રહ્યું છે કે નહિ અને – કાગળ પર લેખિત પ્લાનિંગ હોય તો આપણી મકાનની ભૂલ પણ જણાઈ આવે અને ત્રાહિત વ્યક્તિ કોઈ ફેરફાર પણ સૂચવી શકે ! અને છેલ્લે ઘર બનાવવા માટે આપણો બારીકાઇથી પ્લાનિંગ કરવા પાછળ એક ડાયલોગ એ પણ હોય છે કે – જીવનમાં ઘર એક વાર બનાવવાનું હોય છે એટલે પ્લાનીગ તો કરવું જ પડે ને ? એક્જેટલી, બાળકોના શિક્ષણ કાર્યનું પણ આવું જ છે આજે આપણા વડે તે જે શિક્ષણ મેળવવાનો છે તે ફરીથી કોઈની પાસેથી તેને ભવિષ્યમાં મળવાનું નથી ! અને જો આજનું શિક્ષણ તમે પ્લાનિંગ વગર જ પીરસી દેશો તો પ્લાનિંગ વિનાની ઈમારત જેવી ભવિષ્યની સ્થિતિ બાળકના શિક્ષણની થાય છે અને આપણને તો ત્યારે ખબર પડે છે જયારે જવાબવહી તરીકે આપણી પાસે આવે છે. માટે જ આંખો સામેનું લેખિત આયોજન અને મગજના અંદરનું માનસિક આયોજન ભલે લાગતું સરખું હશે, પરંતુ અસરકારકતા અને તેનાં પરિણામમાં જમીન આસમાન જેટલી ભિન્નતા હોય છે. માટે જ માનસિક આયોજનને  લેખિત આયોજનમાં ફેરવી દેશો તો મુશ્કેલીઓનું સાચું નિદાન તો થશે જ,  સચોટ ઉપચાર પણ મળશે ! આ માટેની આમારા તરફથી ૧૦૦% ગેરંટી સમજો !

😒😓😕😖😟😞😐😇😇😇😊

સ્વ-મૂલ્યાંકન – વ્યક્તિત્વ વિકાસનું માપન

સ્વ-મૂલ્યાંકન – વ્યક્તિત્વ વિકાસનું માપન 

નાગરિક ઘડતર પ્રવૃત્તિ અંતર્ગત શાળામાં દરેક ગૃપના લીડરો તેમના સભ્યોને સાથે મળી સત્રાંતે સ્વ-મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે  વિગતે ટૂંક સમયમાં ત્યાં સુધી પોસ્ટના અંતમાં આપેલ લીંક જોઈ ગત સત્રમાં બાળકોએ કરેલ મૂલ્યાંકનને સમજો 

 

  

– મારું મૂલ્યાંકન મારા વડે !

ડો.બાબા સાહેબની જન્મ જયંતિની ઉજવણી - નિયમો અને તેના કારણો !

ડો.બાબા સાહેબની જન્મ જયંતિની ઉજવણી  - નિયમો અને તેના કારણો !

🙋-:"રજા કહેલી ને ?"

😎 -: "અરે, આજે એક ખાસ વ્યક્તિનો જન્મદિવસ છે"

🙋 -: "આંબેડકરનો એ તો ખબર જ હતી !"

😎 -: "એટલે, એમ કે શાળામાં બધા મળીએ તો ઉજવીએ !"

🙋 -: "પ્રાર્થનાનું સેટિંગ તો અમે પાડી દઈએ, બીજું શું કરીએ ?"

😎 -:"જોઈએ, થોડુક મે વિચાર્યુ છે બાકી તમે કહેશો એમ !"

૧૪ મી એપ્રિલે આ સંવાદો પછી..પ્રાર્થનામાં આંબેડકરને "હેપ્પી બર્થ ડે" વિશ કરાયું. શાળામાં જેનો જન્મ દિવસ હોય તેનો કોઈ મિત્ર એના વિશે બધાને કહે.. હવે, આંબેડકરનો મિત્ર ?

😎-: "કોણ કહેશે આંબેડકર વિશે ?"

એક સાથે અવાજ આવ્યો, "તરૂણ"

અને એ બોલ્યો.. છેલ્લે ગૂંચવાઈ પણ ગયો કે હવે શું કહું ! "સામાન્ય રીતે તો કહેવાય કે એ સારું ભણે, સારું જીવન જીવે એવી શુભેચછાઓ!" એના મો પર ગૂંચવણ હતી અને મલકાટ પણ !

ત્યારબાદ વિગતે સમજાવ્યું કે આંબેડકર, ગાંધી, સરદાર, કલામ આ બધા આપણા માટે પ્રેરણારૂપ છે કારણકે તેઓ જ્યાં જન્મ્યા તે જગતને વળતું કૈક આપીને ગયા !

માત્ર એમને પૂજવાથી કઈ ના વળે, એના માટે આપણે આપણી આજુબાજુ જોતા રહેવું પડે જે તેમણે જોયા કર્યું અને થાય એટલું સુધાર્યા કર્યું..

ચહેરા થોડા મુંઝવાયેલા લાગ્યા તો ભાથીજીનું ઉદાહરણ આપ્યું ! આપણામાંથી કોણ પોતાનું લગ્ન છોડી ગામની ગાયો બચાવવા જાય ? અરે, છોડો પોતાનું નહિ... બીજાનું લગ્ન હોય અને નાચતા નાચતા છૂટી ગયેલી ભેંશ બાંધવા ય ના જાય ..અને એમના મોં પર એ વાતે ચમકેલી પ્રજ્ઞા !

"તો આંબેડકરે ખાસ શું કરેલું ?"

"બંધારણના ઘડતરમાં તેમણે મહત્વની ભૂમિકા ભજવેલી પણ તમારે જો એમની પાસેથી ખાસ કૈક શીખવાનું હોય તો એક તો વાંચવાનું શીખો, બીજું તાર્કિક રીતે નિયમો બનાવતા !"

અને એ જ વાક્યથી શાળાના નિયમો અને તેના પાછળના કારણો વિશે ચર્ચવા નું નક્કી થયું.. એમને જૂથમાં બેસી ચર્ચા કરી.. પછી આવીને બધા સમક્ષ કહી. અમારા માટે નવાઈ એ વાતની કે અમે ધારેલા એકેય નિયમ એમાં નહોતા.. (જેમ કે પ્રાર્થનામાં આ બાબતો હોવી જોઈએ, અથવા તો નાગરિક ઘડતરમાં કરવાની કામગીરી ના નિયમો) એના બદલે સામાન્ય નિયમો જેવા કે સવારે શાળામાં આવવાનો સમય, છૂટવાનો સમય, દરરોજ બધા પીરીયડ લેવાવા જોઇએ.. વગેરે... ટિપિકલ નિયમો આવ્યા..એના વિશે વિચારતા સમજાયું કે પેલા બીજા નિયમો તો સમયાંતરે એમનામાંથી અથવા એમની મદદથી બન્યા છે જે એમને નિયમ ક્યાંથી લાગે ? શાળાના આ પ્રકારના જે નિયમો ઉપરથી લદાયેલાં છે એમને જ એ બાળકોએ નિયમ તરીકે ગણ્યા !

રજૂઆત ખૂબ રસપ્રદ રહી જેમકે શાળા 5:00 છોડી દેવી જોઈએ તેના કારણમાં તેમણે જણાવ્યું કે જેથી બાળકો ઘરે જઈ શકે અને પોતાને મળેલું ગૃહકાર્ય કરી શકે આવી કેટલીક ચર્ચા બાદ જમ્યા અને કેટલાકનું જમવાનું ચાલુ હતું ત્યાં જ છૂટવા માટે ની સભા મળી ગઈ તો ઍક ગુજરાતી ગીત સંભળાવવાનું નક્કી કર્યું એ પૂરું થયું ત્યાં જ બૂમ આવી કે ભાથીજીની વાત કરી હતી તો કોલર ટાઇટ તો સંભળાવો અને પછી જે થયું એ જ કદાચ આંબેડકર જયંતિનું સાચું સેલિબ્રેશન હતું...

ઉજવણીના અંતની આનંદની પળો ને માણીએ > મારો કોલર ટાઈટ રાખજો