July 25, 2021

શીખવવું આસાન છે ? 😎

શીખવવું આસાન છે ? 😎

😏    “ માસ્તરને શું? નોટમાં બે લીટા આમ ને બે તેમ  પાડી દે એટલે બેંકમાં નોટો જમા થઈ જાય.”

😏    “ ભણાવવા સિવાય એમને કરવાનું શું?”

😏     “ ભણાવવામાં શું જોર પડી જાય?”

😏    “ ખુરશીમાં બેઠા બેઠા ઓર્ડર કરવાના.”

😏   “માસ્તરને મહિનો પૂરો કરે વાત – છોરાંને આવડે તોય શું ને ના આવડે તોય શું!”

         આ અથવા આના જેવા કેટલાય વાક્યો સમાજમાં છે. એ હોય એની સામે આપણને વાંધો નથી જ. પરંતુ જે બોલાય છે તેમ શિક્ષકનું કાર્ય સહેલું છે?  મેં શીખવી દીધું, ચાર પાઠ ચલાવી દીધા, નોટ તપાસી દીધી, કસોટી ચેક કરી દીધી -  એમ એક એક કામને ટીક કરવાનું ખૂબ સરળ છે. એમાં માત્ર શારીરિક શ્રમ લાગે. પાઠ વાંચ્યો, દાખલો બોર્ડ પર લખ્યો અને પછી તેમને ઉતારો કરવાનું  કહી આપણે છુટ્ટા. આવું કરવું સહેલું જ છે. 

પરંતુ વર્ગમાં બેઠેલા બધા બાળકોને ઓળખવા તેમની શક્તિ - મર્યાદાઓ જાણવી. અને હવે તો વર્ગમાં ક્યાં બેઠેલાં છે ?  ઉભેલાં, સૂતેલાં, આડાં પડેલાં, અધડુ કાં બેઠેલાં, ખેતરમાં ગયેલાં, સ્માર્ટફોનવાળાં, સાદા ફોનવાળાં, ફોન વગરનાં દરેક માટે વિશેષ આયોજન કરવું. આ સાર્થક શ્રમ છે અને એટલે આપણે જ આ કરી શકીએ અને એટલે જ આપણે શિક્ષક છીએ. 

માત્ર લાગણીવશ થઇ જઈએ અને ગુરુપદ મેળવી લઇએ તે બાળકોના  હિતમાં નથી. આપણે વ્યાવસાયિક રીતે શિક્ષક  છીએ. આપણને વેતન મળે છે અને એટલે જ જો આપણે પરિણામ ના આપી શકીએ તો એના માટેની જવાબદારી આપણે જ લેવી પડે. પરિણામ માટે આપણી પ્રક્રિયાને ધ્યાનથી જોઈ તેમાં રહેલી ખામીઓ દૂર કરી ફરી ફરી પ્રયત્નો કરવા પડે. 

ક્યાંથી શરૂ કરવું જોઈએ? આ કેટલાક સવાલ છે તેના જવાબ શોધવાનોપ્રયત્ન કરીએ.

👉 શીખવું એટલે શું ?

👉 શીખવવું એટલે શું ?

👉 કોઈક શીખવાડે તો જ શીખી શકાય ?

👉 બાળકો આ ઉંમરે શીખ્યા વગર રહી શકે ?

👉 બાળકો એમની જાતે શું શુંશીખે છે ?

👉 બાળકો મિત્રો સાથે મળી શું શુંશીખે છે ?

👉 બાળકો સમાજમાંથી શું શુંશીખે છે ?

👉 બાળકોને તમે ના કહો તો પણ તમને જોઈને / તમારી સાથે રહીને શું શુંશીખે છે ? 

👉 તેમની આ બધી બાબતો વર્ગકાર્યમાં ક્યાં ક્યાં ઉપયોગી થઇ શકે ?

👉 શીખવાનું રસપ્રદ છે કે કંટાળાજનક?

👉 શીખવાનું ક્યારે ના ગમે?

👉 શીખવાનું ક્યારે અટકે?

👉 હું શીખવું છું એટલે શું કરું છું ?

👉  મારા વિષયમાં શીખવવાનું કહ્યું છે તે વિગતો યાદ રહી જાય તે શીખ્યો એમ કહેવાય?  

👉 બાળકો શીખે છે તે હું કેવી રીતે જોઈ શકીશ?

👉 જો મને ખબર પડે કે અમુક બાળકો નથી શીખ્યા તો હું શું કરી શકું ?


આ સવાલો પર વિચાર કરજો. ( અનુકૂળતા થાય તો અમારા વોટ્સએપ નંબર - 7043718875 અથવા ફેસબુક (https://www.facebook.com/navanadisar) પર મેસેજ કરજો. અથવા નીચે કોમેન્ટ કરજો) 

No comments: