September 05, 2014

જ્ઞાન સપ્તાહ...


"જ્ઞાન સપ્તાહ" તથા "સ્વશાસનદિન"ની ઉજવણી
[વિગતે ટૂંક સમયમાં] 



September 01, 2014

અમારા ધ્વારેથી...


બાળકોની જીવનશૈલી અને સ્વચ્છતા

સ્વચ્છ ગામ-સ્વચ્છ શહેર અને સ્વચ્છ દેશની એક કલ્પના અત્યારે ચાલી રહી છે. ત્યારે શાળા પરિવારના મનમાં તે વિશેની ગડમથલ વર્ષોથી ચાલી જ રહી છે. શાળા કક્ષાએથી જે પેઢીને જો કોઈ વસ્તુનું મહત્વ સમજાવી તેને તેની જીવનશૈલી સાથે વણી દેવામાં નથી આવતી તેને પછીથી જોડવામાં ખૂબ જ મુશ્કેલી થાય છે.
                 જે વ્યક્તિએ સ્વચ્છતાનો અહેસાસ જ ના કર્યો હોય તેને તેનું પરિસર સ્વચ્છ રાખવાની મથામણ કરવી ક્યાંથી ગમશે? શાળાના જુના વર્ષો યાદ કરીએ તો થાય કે સ્વચ્છતા તરફ સૌનો અભિગમ કેળવાયો તો છે – જ્યાં “તું નાહીને આવ્યો છું ?” નો જવાબ “હા ! સાહેબ રવિવારે જ નાહ્યો’તો !!” એમ મળતો – કેટલાકને સમજાવ્યા પછી ય દરરોજ નાહવાનું ટાળતા - એના માટે એ વિદ્યાર્થીઓ નહિ, પણ એમનું વાતાવરણ જવાબદાર ! – કોઈક જો દરરોજ સ્નાન કરવાનો પ્રયત્ન પણ કરે તો વાલીઓ ટોકે – “શું રોજ નાહ્યા કરે છે ?” દરરોજ નહાવું એ પણ એમની સ્વચ્છતાની વ્યાખ્યામાં નહોતું. આજે સ્થિતિ જુદી છે – ‘નાગરિક ઘડતર’ અને ‘આજના ગુલાબ’ જેવી પ્રવૃત્તિની એટલી અસર તો થઇ કે વિદ્યાર્થીઓ રોજ નહાવા લાગ્યા – સામુહિક રીતે એક પેઢીને ટેવ પડ્યા પછી નખ કાપેલા રાખવા, જમતા પહેલા સાબુથી હાથ ધોવા - થાળી બરાબર ધોવી જેવી જરૂરિયાતો હવે વલણ બની ચુકી છે ! પણ મંઝીલ હજુ દુર છે – એ વિદ્યાર્થીઓ એમના ઘર-આંગણું અને ગામ પણ સાફ રાખતા થશે – એ દિવસ “સ્વચ્છ ભારત” નું સ્વપ્ન સાકાર થશે.
“ચાલો – એક સ્વચ્છ સ્વપ્ન એમની આંખોમાં આંજીએ – એ અંજન વડે એમને નવી દુનિયા બતાવીએ !”

August 18, 2014

Happy Birthday...


"શાળા સ્થાપનાદિન"ની ઉજવણી 
>"Happy Birthday"<
                             આપણે જ્યારે કહીએ છીએ કે મારી શાળાત્યારે આપણે તેનો વિસ્તૃત અર્થ જાણીએ છીએ ખરા? જેમ  આપણને કોઈ વસ્તુ કે વ્યક્તિ પ્રત્યે લગાવ થઇ જાય ત્યારે આપણે તેના ઉપર મારું/મારી/મારોજેવા શબ્દ પ્રયોગ કરતાં હોઈએ છીએ. પરંતુ આપણો શબ્દ પ્રયોગ સાર્થક ત્યારે સાબિત થાય છે કે જ્યારે આપણે જે વ્યક્તિ/વસ્તુ પરમારીકહી હક કરીએ છીએ તેના પ્રત્યેની ફરજમાં પણ  ઉણા ઉતરીએ. ચોમાસાનું વાવાઝોડું જોઈ તરત જ્યારે શાળાના કમ્પાઉન્ડમાંના ઝાડ અને બગીચાની ચિંતા થઇ આવે તો સમજવું કે મારી શાળાએવો શાળા પરનો મારો દાવો સાચો છે. પોતાના ઘરનું રાચરચીલું સરખું કરતાં કરતાં યાદ આવે કે મારા વર્ગખંડમાંના ખૂણામાં પડેલ TLM ની ગોઠવણી જો હું રીતે કરી દઉં તો TLMનું આયુષ્ય વધશે અને બાળકો તેનો વધારે ઉપયોગ કરી શકશે ! તો સમજવું કે  વર્ગખંડ પરનો મારો દાવો - મારો વર્ગખંડ બિલકુલ વ્યાજબી છે. પોતાના બાળકોની સ્ટેશનરી ખરીદતાં-ખરીદતાં પોતાના વર્ગખંડમાંનું જરૂરિયાતમંદ કોઈ એવું બાળક યાદ આવી જાય અને થાય કે લાવ તેના માટે પણ એક નોટબુક લઇ લઉં ત્યારે સમજવું કે આપણે ખરા અર્થમાં એક શિક્ષક તરીકે  “મારાં બાળકોકહેવાના દાવેદાર બન્યા છીએ. મારી શાળા ,મારો વર્ગખંડ, મારા બાળકો એવું જ્યારે આપણે બોલીએ છીએ ત્યારે આપણે પરોક્ષરીતે તેનું જતન અને વિકાસ માટેની જવાબદારી સ્વીકારતાં કરાર પર જાણે કે હસ્તક્ષાર કરતાં હોઈએ છીએ.  અમારી શાળાનો  આજેસ્થાપના દિવસએટલે કે જન્મદિવસછે. સાચું કહીએ તો શાળાએ આવવુંઅથવા તો ઘરે જવું” - બંને વાક્યો વચ્ચે અમને કોઈ ફરક લાગતો નથી. માતાના ખોળા જેટલી પ્રેમાળ અને પિતાની હુંફ જેવું શાળાનું પર્યાવરણવાળી કર્મભૂમિ રૂપી અમારી શાળાને તેના જન્મદિવસ નિમિત્તે અમે કોટીકોટી વંદન સહ તેને શુભેચ્છાઓ અર્પણ કરીએ છીએ. મિત્રો, શાળા સ્થાપનાદિન શબ્દ અમને હજુ પણ થોડો અરૂચે છે, કારણ કે સ્થાપના તો સંસ્થાની હોય પરંતુ માતા-પિતાના પ્રેમાળ પર્યાવરણનું તો સ્થાપન હોય ને !  કેવીરીતે શાળા પરિવારે માતા-પિતાની હુંફ આપતી  શાળાના જન્મદિવસની ઉજવણી કરી – માણીએ અને જાણીએ
















ÞÞ ¹ ÞÞ