જલસા @ ખેતર !

જલસા @ ખેતર !

ખેતરની મુલાકાત માટે ગઈકાલે જયદીપ ભાઈને રસ્તા વિશે પૂછ્યું હતું કે ચોમાસાને કારણે રસ્તો બગડી તો નથી ગયો ને? તો તેમણે હસતા હસતા કહ્યું કે 'અરે, ગઈ વખતે ગયા હતા તે જ રસ્તે તમે બાળકોને લઈને આવજો, કોઈ વાંધો નથી.' પછી અમે શાળામાં પ્રાર્થના અને નાસ્તો પતાવી, ખેતરની મુલાકાતે જવા માટે અમારી નાની ફોજ (બાલવાટિકા - પહેલુંઅને બીજું) નીકળી પડી. શાળાથી ખેતર કંઈ બહુ દૂર નહોતું, એટલે રસ્તામાં છોડ, ઝાડ, ભેંસ, ગાયને જોતા જોતા, તેમની સાથે વાતો કરતા કરતા ખેતરે પહોંચી ગયા.

અમને જોતાં જ ખેતરમાં રહેતા બે ભાઈઓએ બાળકોને બેસવા માટે જગ્યા વાળીને સાફ કરી દીધી હતી, જાણે અમારી જ રાહ જોતા હોય! અમને આવતા જોઈને જ તેઓ દોડીને બેસવા માટે પાથરણાં પાથરવા લાગ્યા. એટલામાં જયદીપભાઈનો ફોન આવ્યો અને કહ્યું કે 'અરે, તમે નીકળ્યા તો અમને કેમ ફોન ના કર્યો!' થોડી જ વારમાં તેઓ બાળકો માટે પેંડા અને ચેવડો લઈને આવ્યા. 'અરે, આ બાળકો અમારા ખેતરમાં ક્યાંથી!' – તેમના ચહેરા પરનો આનંદ અને આશ્ચર્ય ખરેખર જોવા જેવું હતું, જાણે કોઈ અણધાર્યો ઉત્સવ આવી ચડ્યો હોય!

 કેટલાક બાળકોએ પહેલીવાર જ ખેતર જોયું હતું, એટલે તેમની આંખોમાં એક અલગ જ ચમક હતી, જાણે કોઈ નવી દુનિયા ખૂલી ગઈ હોય! તેઓ ખેતરમાં રહેલો ચાડિયો જોઈને પૂછવા લાગ્યા કે 'પેલું ભૂત છે?' તો અમારા કહેતા પહેલાં, જે બાળકોને ચાડિયા વિશે ખબર હતી, તેઓબોલી પડ્યા  'ખેતરમાં કોઈ ઢોર, ભૂંડ કે પક્ષીઓ આવીને વાવેલું બગાડી ન નાખે, તેના માટે ચાડિયો ઊભો રાખવામાં આવે છે. તે માણસ ખેતર સાચવે તેમ આપણું ખેતર સાચવે છે.' તો જેને પહેલીવાર ચાડિયો જોયો હતો, તે તો નવાઈ જ પામી ગયા! જાણે તેમની બાળસહજ દુનિયામાં એક નવું પાત્ર ઉમેરાયું - ચાડિયો !

ખેતરમાં વાવેલા ગુલાબને તેઓ ટગર ટગર જોઈ રહ્યા. પણ કોઈએ એ ફૂલને તોડ્યું નહીં. (હમમ સમજદારી તો સાચી !) ખેતરમાં પાળ બાંધીને થોડું પાણી ભરાયું હતું, તો બાળકોને પૂછ્યું કે 'આ ખેતરમાં શું વાવવાનું હશે?' તો તરત જ તેમનામાંથી જવાબ મળ્યો કે 'ડાંગર વાવવાની હશે.' પછી તો પૂછવું જ શું? ડાંગરમાંથી શું શું બને તેના તો કેટલાય નામ આવી ગયા. અને કેટલીય નવી વાનગીઓ સાંભળવા મળી! અમને પણ એમની પાસેથી નવું જાણવા મળ્યું. જો આપણે બાળકોને ખેતરની મુલાકાતે ન લઈ ગયા હોત, તો ડાંગર કેવી રીતે પાકે અને તેમાંથી શું બને તે આપણે તેમને વર્ગમાં ક્યારેય આટલી સચોટ રીતે સમજાવી શક્યા ન હોત. આ જ તો સહજ શિક્ષણનો જાદુ છે! પછી તો ખેતરમાં રાયણ, આંબલી, લીમડો, મોર, બગલા અને બીજું ઘણું બધું જોયું... અને 'વડલા ડાળે વાંદરા ટોળી કરતી હૂપાહૂપ' ગીત ગાવાની પણ ખૂબ મજા પડી ગઈ. જાણે આખું ખેતર જ અમારી પાઠશાળા બની ગયું હોય!

ગીત ગાઈ, નાસ્તો કરી અને વાતો કરતાં કરતાં અમારી ટીમ શાળામાં પરત જવા માટે નીકળી પડી. આજની આ મુલાકાત ખરેખર ખૂબ જ આનંદદાયક રહી! અમને અને બાળકોને ખૂબ જ મજા આવી! આ નાનકડી મુલાકાત જાણે જીવનના એવા પાઠ શીખવી ગઈ, જે કોઈ પુસ્તકમાં ન મળે, પણ સીધા હૃદયમાં ઉતરી જાય.

બેગલેસ 👜- લાઈફ ફૂલ ! 💓

બેગલેસ 👜- લાઈફ ફૂલ ! 💓

રાશિની - ૨૦૨૦ અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ માળખું - ૨૦૨૩ બંનેમાં “બહુવિષયક સમાજ” વિષે તેમજ શિક્ષણને જીવન સાથે જોડાવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. અને આ જોડાણને સઘન બનાવવાના પ્રાયોગિક ઉપાય તરીકે 10 બૅગલેસ દિવસનું આયોજન કરવાનું પણ કહેવામાં આવ્યું છે.

TBD (Ten Bagless Days)ના ઘણા ફાયદા છે, જે વિદ્યાર્થીઓના સમગ્ર વિકાસમાં મદદરૂપ થાય છે.

તે પૈકીનાં કેટલાક મુદ્દાઓ -

1. આનુભાવિક શિક્ષણ  : આ દસ દિવસ દરમિયાન, વિદ્યાર્થીઓને શીખવા માટે વિવિધ કારીગરી, પ્રોજેક્ટ્સ અને કાર્યપ્રણાલીઓમાં જોડવામાં આવે છે. આ અનુભવો વિદ્યાર્થીઓમાં જાતે શીખવા માટેનો રસ પેદા કરે છે અને જાણકારીની વ્યાપક સમજ મેળવવામાં મદદ કરે છે.
   
2. સર્જનાત્મક ચિંતન : TBDમાં વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ રીતે વિગતો મેળવવાવની તેમજ રજૂ કરવાની હોય છે જેનાથી તેમની સર્જનાત્મકતા વિકસે છે. આ કૌશલ્ય ભવિષ્યમાં વિદ્યાર્થીઓ માટે મૂલ્યવાન સાબિત થાય છે. 
   
3. સમગ્ર વિકાસ : આ દિવસો દરમિયાન માત્ર શૈક્ષણિક જ્ઞાનમાં નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીના વ્યક્તિગત અને સામાજિક વિકાસ પર પણ ભાર આપવાનો છે. વિદ્યાર્થીઓ પ્રોજેક્ટ આધારિત શીખવું, ટીમ વર્ક અને સમસ્યાઓના ઉકેલ જેવી પ્રવૃતિઓમાં સહજ રીતે જોડાય છે. 
   
4. આનંદદાયક અને રસપ્રદ શીખવાનો અનુભવ : શિક્ષણને રસપ્રદ અને મનોરંજક બનાવે છે. બાળકોને મજા આવે તે રીતે શીખવાનો વિચાર આ અભિયાનનો મહત્ત્વનો ભાગ છે. (જે તમે આ સાથે જોડાયેલા ફોટો વિડિયોમાં જોઈ શકશો. 🙂)
   
5. આપણું શીખવવાનું ગૌણ બની એમનું શીખવાનું મહત્ત્વનું બને : આ દિવસો દરમિયાન, શિક્ષકોનો પણ અભિગમ બદલાય છે. તે હંમેશા કાગળ પર શીખવાની બદલે વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ રસ્તાઓથી શીખવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે, જે વધુ અસરકારક બની શકે છે. તેમજ આપણને સમજાય છે આ રીતે પસાર કરેલા ત્રણ ચાર દિવસ એ આપણા વીસ - ત્રીસ તાસથી વધુ અસરકારક બને છે. આ કાર્યમાં વિદ્યાર્થીઓનું અવલોકન કરીએ ત્યારે આપણને આપણા વર્ગકાર્ય વિષેની ઈન્સાઈટ પણ મળતી જાય છે.

આ સિવાય આપણી શાળા જે વર્ષોથી પ્રેક્ટિસ કરતી આવી છે અને તે અભિગમ હેઠળ ‘ગામ શીખવે ગણિત’ જેવા પ્રયોગો પણ કરે છે તે - “શીખવું અને જીવવું એ બંને જુદી જુદી ક્રિયાઓ નથી.”

એ વિશે વિદ્યાર્થીઓ તો જ સભાન થાય કે જ્યારે તેઓ આજે જે શીખે છે તેનું આયોજન જીવનમાં કરી જુએ. જીવનમાં કંઈક એવાં પ્રયોજનો કરે કે જેમાંથી તેઓ શીખી શકે. આ ગોકળઆઠમના ચકડોળ જેવું છે કે જો તમે કશુંક પુસ્તકમાંથી શીખો છો અને જીવનમાં તેનો ઉપયોગ કરો છો તો એ ઉપયોગ દરમિયાન ફરી તમને કશુંક નવું શીખવા મળે. એ જે નવું શીખવા મળ્યું હોય તેનો જો ઉપયોગ કરી જુઓ છો તો એમાંથી ફરી બીજું નવું શીખવા મળે. આમ ‘જીવવું અને શીખવું’નું ચકડોળ ઘુમ્યા કરે છે.

ગયા મહિને કરેલો ચાંદીપુરા વિશેની જાગૃતિ અભિયાનનો કાર્યક્રમ ઘણુંબધું શીખવનારો રહ્યો. તેના અનુભવ વિશે ચર્ચા કરતાં નાગરિક ઊઘડતરની કૅબિનેટે નક્કી કર્યું કે આપણે “આપણે જાણીએ સૌને જણાવીએ” થીમ ઉપર જ આગળ વધીએ. જેમ ચાંદીપુરા વાયરસ વિશે ઇન્ટરનેટ પરથી, શિક્ષકો પાસેથી છાપાઓમાં વાંચીને જુદી જુદી વિગતો જાણી સમજી તેના ચાર્ટ્સ વગેરે બનાવ્યા અને ગામના લોકોને તેના વિશે તેઓ સમજી શકે એવી ભાષામાં જણાવ્યું.  આમ એક સુખદ અનુભવમાંથી જે શીખ્યાં તેનો ઉપયોગ કરવા માટે હવે અમે તૈયાર હતાં.

સૌ સાથે બેસીને વાતો  કરતાં જાણવા મળ્યું કે દરેક ગામના લોકોને તેમની જાતિનો દાખલો કાઢવો આવકનો દાખલો મેળવવો જેવા સરકારી કાગળ મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવાય છે કારણ કે તે માટે કઈ કઈ વસ્તુઓ જોઈશે? કેવા કેવા ડોક્યુમેન્ટસ જોઈશે તેના વિશે ખાસ વિચાર કર્યા વિના પહોંચી જાય છે અને પછી ત્યાંથી ખાલી હાથે પાછા આવી . બીજો - ત્રીજો ધક્કો ખાવો પડે છે.  એટલે એક દિવસ તો આયોજિત થયો ગ્રામપંચાયત માટે.

        બીજો તેને લગતો જ વિષય મળ્યો : અત્યારે દરેક બાબતને ડિજિટલી સબમિટ કરવાની હોય છે. સરકારી યોજનાનો લાભ લેવો હોય તો એના માટેના કોમન સર્વિસ સેન્ટર ઊભાં કરેલાં છે. હાલમાં રેશનકાર્ડમાં ઈ કેવાયસી કરવાનું કામ પણ ચાલુ છે.  તેમાં પણ ગામલોકોને મુશ્કેલી પડે છે.  તેની સાથે સાથે કોમન સર્વિસ સેન્ટર પર જે વ્યક્તિ કામ કરે છે તેમને પણ મુશ્કેલી પડે છે કારણ કે લોકો જે જે વિગતો જોઈએ તે વિગતો લીધા વિના જ પહોંચી જાય છે ! ત્યાંથી બે અઢી કિલોમીટર પાછા આવવું અને જવું એમાં આખો દિવસ વેડફાઇ જતો હોય છે.  તેમ જ ગામના કેટલાક લોકોને આ કોમન સર્વિસ સેન્ટર પર કઈ કઈ યોજનાઓ વિશે સંપર્ક કરી શકાય તેની પણ માહિતી નથી એટલે બીજું આયોજન થયું કોમન સર્વિસ સેન્ટર માટેનું.

હમણાંથી શાળામાં પર્યાવરણને લઈને સેન્સિટીવીટી વધી રહી છે. ખેતીમાં આવતા જુદા જુદા રોગ વિશે અને તેના આધારે જંતુનાશક દવાઓ છાંટવાથી માણસોને કઈ મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે તેના વિશે ચર્ચા છેડાયેલી હતી.  એટલે અમારા માટેનું ત્રીજું આયોજન ઊભું થયું ખેતી- રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશક દવાઓ !

કાર્તિકભાઈએ તૈયાર પૅકેટ્સમાં આવતી વેફર અને કોલ્ડ્રિંક્સ વિશે ચર્ચા કરી હતી એમાંથી જ ચોથું આયોજન આવ્યું કે આવા રેડીમેડ પૅકેટ્સ અને કોલ્ડ્રિંક્સની આર્થિક,સામાજિક અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત અસરો જોવી.

વિષયોની ચર્ચા થઈ ગયા પછી તેઓ આ પ્રોજેક્ટ્સ પર કેવી કેવી રીતે કામ કરી શકે અને તેમાં કયા કયા પ્રકારની શક્યતાઓ રહેલી છે તેના વિશે એક બ્રીફિંગ મીટીંગ થઈ. ત્યારબાદ તેઓએ પોતાની રીતે જૂથ અને જૂથમાં કોણ કયું કામ કરશે? કોણ પ્રશ્નો બનાવશે ? કોણ પ્રશ્નો ફાઈનલ કરશે ? ત્યાં સ્થળ પર જઈને કોણ પ્રશ્નો પૂછશે ? કોણ તેના માટેની નોંધ તૈયાર કરશે ? કઈ  વ્યક્તિઓ પૂછાતા પ્રશ્નો અને અપાતા જવાબોને ઝડપથી લખી લેશે?  કોણ ત્યાં ફોટોગ્રાફી અને વીડિયોગ્રાફી કરશે ? કોણ તેની દરેકે દરેક વસ્તુનું અવલોકન કરી તેનું વર્ણન તેમજ નોંધ તૈયાર કરશે તેમજ કોણ અગાઉના દિવસે જઈને ‘અમે મુલાકાતે આવવાના છીએ અને અમારી અપેક્ષા, આ પ્રકારની માહિતી મેળવવાની છે’ તેવું જણાવશે? જેવાં આયોજનો કરવામાં આવ્યા.

એ આયોજન પછી ગ્રામ પંચાયત, કોમન સર્વિસ સેન્ટર, ખેતીના પ્રોજેક્ટ માટે ખેડૂતો, ખેતર, જંતુનાશક દવાઓની દુકાન, રાસાયણિક ખાતરની દુકાન, કોલ્ડડ્રિંક્સ તેમજ પેકેટ્સ વેચતી દુકાનો તેમજ દરેક ફળિયાના એક એક ઘરે મુલાકાત કરી.

એ મેળવેલી માહિતી પર પ્રોસેસ કરી, ચર્ચાઓ કરી, ચાર્ટ્સ બનાવ્યા અને રજૂઆતો થઈ. હવે આ મેઘો ખમી જાય તો અમે એકત્ર કરેલી વિગતો ગામમાં વહેંચવા જવાની પ્રતીક્ષામાં છીએ..

ત્યાં સુધી તમે અમને આવા બીજા વિષયો સૂચવજો ! ત્યાં સુધી આ વિડીયો માણો !

પહેલાં માણસને મળીએ ..

પહેલાં માણસને મળીએ .. 

જ્યારે આપણે કોઈને મળીએ છીએ ત્યારે તેના અનુભવો જાણીને, તેના કાર્યો વિશે સમજીને, તેનું અવલોકન કરીને - એ અનુભવો અને અવલોકનો પર વિચાર કરીને જે શીખીએ છીએ; તે કેટલાંક પુસ્તકો કરતાં પણ વધુ મહત્ત્વનું હોય છે.

શાળા એવા પ્રયત્નો સતત કરતી રહી છે કે જ્યાં જે સમાજમાંથી બાળકો આવે છે તે સમાજ સાથેના તેના મૂળ જોડાયેલાં રહે.  શીખવું એ મજેદાર ઘટના છે અને  તે ઘટના તેઓ આ પુસ્તકો - સમયપત્રકો - પરીક્ષાઓ - કસોટીઓ વગેરેને કારણે મોનોટોનસ ન બની જાય. આવા પ્રયત્નોરૂપે જ “ગામ શીખવે ગણિત”  “પ્રાણીઓનાં અવલોકન માટે ભરવાડના વાડામાં જવું”  “કાતરિયાઓની મુલાકાત”  “સુથારીકામ કરનાર માણસોની મુલાકાત” “ચણાતા મકાનની મુલાકાત”  “શાળામાં વિવિધ વ્યવસાયકારોનું માર્ગદર્શન” જેવું થતું રહેતું હોય છે

આવામાં રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિમાં આવેલ બેગલેસ ડેઝ વિશેનો કોન્સેપ્ટ તો આપણી શાળા માટે દોડવું હતું અને ઢાળ મળ્યો !

ગામમાં જ ઊભા થયેલા જુદા જુદા વ્યવસાયો વિશેની માહિતી એકત્ર કરવાથી શરૂ કરવાનો વિચાર કર્યો. નાગરિક ઘડતરના લીડર્સ -  ઉપલીડર્સ સાથે ચર્ચા કરી અને એક માળખું તૈયાર કર્યું, કે સૌપ્રથમ આપણે આપણા ગામમાં કયા કયા પ્રકારના વ્યવસાયો થાય છે તેની એક યાદી બનાવીએ. એ વ્યવસાયો પૈકી આપણે કયા કયા વ્યવસાયો વિશે પહેલા તબક્કામાં જાણવા માંગીએ છીએ તેનું શોર્ટ લિસ્ટ કરીએ.  એક એવું ફોર્મ બનાવીએ કે જેમાં પસંદ કરેલા વ્યવસાય, તે વ્યવસાય કરતાં વ્યક્તિઓ અને તેની મુલાકાત માટે કયું જૂથ જશે તે નક્કી કરીએ. એમાં શું શું કરવું જોઈએ તેની ચર્ચા શરૂ થતાં ફોર્મને થોડું જુદું બનાવવું પડ્યું કે તેમની મુલાકાત પૂર્વે તેમને જણાવવા માટે કોણ જશે ? - તે પણ નક્કી કરવું પડે કારણ કે સમય લીધા વગર જવાથી કદાચ એવું બને કે તેઓ ઘરે જ ન હોય! આપણને મળે નહીં તો એ દિવસનું આખું આયોજન ખોરવાઈ જાય !

ચાર વ્યવસાયો શોર્ટ લિસ્ટ કર્યા : ડીજે, ખેતી - પશુપાલન, દૂધની ભઠ્ઠી અને મંડપ ! આ બધાને મળવા જઈએ ત્યારે કેવા કેવા પ્રશ્નો આપણે પૂછી શકીએ તે પ્રશ્નોની એક યાદી તેઓ તૈયાર કરીને ગ્રુપમાં મળ્યા.  ગ્રુપમાં તેમણે એ પ્રશ્નોને ગુણવત્તાના ક્રમમાં ગોઠવ્યા. જેમાંથી કેટલાક પ્રશ્નો શિક્ષક તરીકે આપણને પણ નવાઈ પમાડે તેવા હતા ! દાખલા તરીકે મંડપનું કામ કરતા વ્યક્તિને એવું પૂછવું કે, ‘અચાનક વરસાદ આવી જાય ત્યારે ઝડપથી મંડપને છોડી દેવા માટે અથવા તો મંડપને બચાવવા માટે તમારી પાસે શું ટેકનિક છે ?’ અથવા તો ‘પહેલેથી પૈસા નક્કી કરી દીધા હોય એમ છતાં ઓછા પૈસા મળે તેવું ક્યારેય થાય છે ?’  ‘અને થાય છે ત્યારે તમે તે વાતને કેવી રીતે સંભાળી લો છો?’ આવા કેટલાક માનવીય પ્રશ્નો સાથે પ્રશ્નોની યાદી તૈયાર થઈ.

    તેમણે આયોજન કર્યું કે આપણે ચાર જૂથમાં જઈશું. દરેક જૂથમાંથી કોઈક એક મુખ્ય પ્રશ્નકર્તા હશે - પાંચ થી છ વ્યક્તિઓ તેમના જવાબો નોંધતા હશે - જેથી કરીને જવાબ આપનાર વ્યક્તિને આપણે નોંધીએ ત્યાં સુધી અટકવું ન પડે. કોઈ એક વ્યક્તિ ફોટોગ્રાફી કરતી હશે તેમાંય શિક્ષકનો ફોન નહીં મળે અને તમારે ઘરેથી ફોન લાવવવાનો નથી - તમારે જાતે જ એ વ્યક્તિ પાસેથી તેમનો ફોન માંગવાનો તેમાં ફોટોગ્રાફી કરવાની અને તેમને કહેવાનું કે તેઓ એ ફોટોઝ  અમને મોકલી આપે ! અહીંયાં ઉદ્દેશ એવો હતો કે તેમને એ વાત બીજી વ્યક્તિને સમજાવવા માટે જે શબ્દો વાપરવા પડશે, જે ટેકનિક વાપરવી પડશે તે પણ શીખવાનું છે. આ સિવાય બીજી બે-ત્રણ વ્યક્તિ જુદા જુદા પ્રકારના પેન્સિલ સ્કેચ બનાવતી હશે અને ટીમમાંથી કેટલીક વ્યક્તિ એમની ભાષામાં આવતા જુદા શબ્દોની યાદી પણ બનાવતી હશે.  આવું બધું આયોજન કર્યા પછી એકવાર ફરી તેઓ જૂથમાં બેઠા અને આખા આયોજનને અમે પણ ફરી ચકાસી લીધું અને ઊપડ્યા ગામની અંદર!

તેઓની પ્રશ્ન પૂછવાની રીત અને સામેવાળી વ્યક્તિ પાસેથી માહિતી જાણવા માટે પેટા પ્રશ્નો પૂછવાનું કૌશલ્ય નવાઈ પમાડે તેવાં હતાં. કેટલીક જગ્યાએ તેઓ ધારી માહિતી કઢાવી શક્યા નહીં અને તેમાં તેમને લાગ્યું કે આપણા આયોજનમાં આ થોડી મુશ્કેલી તો રહી જ ગઈ - પરંતુ એક કસરને પણ તેઓએ એવો જ વ્યવસાય કરનારા બીજા માણસોને મળીને પણ પૂરી કરી.  બધા જ ફોટોગ્રાફ્સ - વિડિયોઝ - ડ્રોઈંગ અને માહિતી લઈને શાળામાં પરત ફર્યા.  ગ્રુપ ડિસ્કશન કરી તે માટેના અહેવાલ અને ડ્રોઈંગ બનાવ્યા સાથે જ તેઓએ તેના આધાર પર એક પાવરપોઈન્ટ પ્રેઝન્ટેશન તૈયાર કરવાનું પણ નક્કી કર્યું. તેમણે સમૂહમાં રજૂ કરેલા અહેવાલ વડે અમને સમજાય છે કે કેટલાય દિવસોની મહેનત પછી પણ અમે તેમને વ્યક્તિ- વ્યક્તિ વચ્ચે થતી વાતચીત એક વ્યક્તિ એક  વ્યવસાયને કેવી રીતે મૂલવે  છે તે ભાવ આપી શક્યા ન હોત. આ સિવાય તેમણે એ વ્યવસાયનો જે માનવીય અભિગમ કેપ્ચર કર્યો અને એ અમારા માટે બેગલેસ અને સ્માઈલફૂલ મોમેન્ટ્સ હતી.

માણો આ મોમેન્ટ્સ - મોટાભાગના ફોટોઝ અને વિડિયોઝ બાળકોએ જ કેપ્ચર કરેલા છે. – કિલક વડે માણો !